Vanaf 1 februari 2026 wijzigt het Belgische terugbetalingskader voor bepaalde antidiabetica.
Voor geneesmiddelen uit de klasse van de GLP-1-analogen, waaronder het welbekende Ozempic, volstaat een medisch voorschrift voortaan niet langer om aanspraak te maken op terugbetaling door de ziekteverzekering. Ook voor patiënten met diabetes type 2 die formeel zijn opgenomen in een zorgtraject, wordt de voorafgaande machtiging van de adviserend arts van het ziekenfonds een constitutieve voorwaarde voor terugbetaling.
Deze hervorming past binnen een bredere beleidsdoelstelling om het wettelijke terugbetalingssysteem te beschermen tegen misbruik. De afgelopen jaren werden GLP-1-analogen op grote schaal voorgeschreven en terugbetaald terwijl de betrokken personen hier geen recht op haddden, met name voor gewichtsverlies bij personen zonder diabetes.
Dit fenomeen heeft geleid tot aanzienlijke budgettaire druk op de verplichte ziekteverzekering en tot risico’s inzake beschikbaarheid voor patiënten voor wie deze geneesmiddelen medisch noodzakelijk zijn. De invoering van een systematische voorafgaande controle door de ziekenfondsen beoogt dit misbruik in te perken zonder de toegang tot zorg voor diabetespatiënten te beperken.
Juridisch gezien betekent de maatregel een verstrenging van de toekenningsvoorwaarden van een bestaand sociaal zekerheidsrecht, maar geen afschaffing ervan. De terugbetaling blijft integraal behouden voor patiënten die aan de wettelijke criteria voldoen, zij het onder de bijkomende voorwaarde dat deze criteria vooraf worden gevalideerd door het ziekenfonds.
Om rechtszekerheid te bieden, werd een overgangsperiode voorzien die liep tot en met 31 januari 2026. Tijdens deze periode konden patiënten die reeds met een GLP-1-analoog werden behandeld hun situatie regulariseren zonder onderbreking van de terugbetaling. Artsen kregen de mogelijkheid om reeds vanaf oktober 2025 een eerste machtigingsaanvraag in te dienen, ook voor patiënten die voordien enkel op basis van hun zorgtraject toegang hadden tot terugbetaling.
Voor deze categorie gaat het niet om een verlenging van een bestaande machtiging, maar om een initiële aanvraag waarbij moet worden aangetoond dat aan de terugbetalingsvoorwaarden was voldaan bij de start van de behandeling. Dit impliceert een verhoogde administratieve bewijslast, die in de praktijk aanleiding kan geven tot betwistingen indien medische gegevens onvolledig of moeilijk te staven zijn.
De hervorming heeft tevens tot gevolg dat GLP-1-analogen worden verwijderd uit de algemene regeling die terugbetaling koppelt aan de vermelding van een zorgtraject op het voorschrift. Voor andere antidiabetica binnen die regeling verandert er evenwel niets.
In essentie weerspiegelt deze maatregel een klassieke spanning binnen het socialezekerheidsrecht: het evenwicht tussen individuele aanspraken op terugbetaling en de collectieve verantwoordelijkheid om het systeem financieel leefbaar te houden. Door de voorwaarden voor alle GLP-1-analogen te harmoniseren en voorafgaand toezicht te verankeren, kiest de wetgever voor een gerichte en proportionele aanpak.
Voor diabetespatiënten blijft de toegang tot behandeling immers verzekerd, terwijl het risico op misbruik en budgettaire ontsporing structureel wordt aangepakt binnen het bestaande kader van de verplichte ziekteverzekering.
BRON: https://www.riziv.fgov.be/nl/nieuws/antidiabetica-vanaf-1-februari-is-een-machtiging-van-het-ziekenfonds-nodig-voor-de-terugbetaling-van-ozempic-en-andere-glp-1-analogen