Wanneer een onderneming structureel haar schulden niet langer kan betalen en er geen realistisch vooruitzicht meer bestaat op herstel, komt een faillissement in beeld. Het gaat daarbij niet om tijdelijke liquiditeitsproblemen, maar om een duurzame toestand van staking van betaling en geschokt krediet. In dat geval legt de wet een duidelijke verplichting op: de onderneming moet binnen de maand na het ophouden met betalen aangifte doen van haar faillissement.
De faillissementsprocedure geldt voor alle ondernemingen, ongeacht hun rechtsvorm.
Voor natuurlijke personen gebeurt de aangifte persoonlijk of via een gevolmachtigde. Bij vennootschappen is het het bestuursorgaan dat deze verantwoordelijkheid draagt. De aangifte verloopt in principe elektronisch via het platform RegSol, waarbij de onderneming een aantal documenten moet toevoegen die de financiële toestand staven. Daarnaast moet zij de relevante werknemersvertegenwoordiging informeren over de aangifte en de bijhorende stukken.
Een faillissement kan evenwel niet alleen vrijwillig worden aangevraagd. Ook schuldeisers, het Openbaar Ministerie of een voorlopig bewindvoerder kunnen de onderneming dagvaarden in faillissement. In dat geval wordt eveneens een dossier opgebouwd in RegSol en moet de betrokken onderneming zich registreren om toegang te krijgen tot het dossier.
Na onderzoek zal de ondernemingsrechtbank oordelen of aan de voorwaarden voor faillissement is voldaan. Indien dat het geval is, spreekt zij het faillissement uit en stelt zij een curator en een rechter-commissaris aan. De curator staat in voor het beheer en de vereffening van het vermogen van de gefailleerde onderneming, onder toezicht van de rechter-commissaris. Schuldeisers worden uitgenodigd om hun schuldvorderingen in te dienen, waarna de beschikbare activa worden verkocht en de opbrengst volgens de wettelijke rangorde wordt verdeeld.
Het faillissementsrecht biedt echter een positief perspectief. Zij kunnen onder bepaalde voorwaarden een kwijtschelding van hun restschulden verkrijgen, waardoor zij een nieuwe start kunnen maken zonder de last van oude schulden.
Het faillissement is dus niet enkel een eindpunt doch kan in bepaalde gevallen ook de aanzet vormen tot een nieuwe kans.
BRON: Boek XX van het Wetboek van Economisch Recht