De Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) brengt ingrijpende veranderingen met zich mee voor ondernemingen die verpakkingen produceren, op de Europese markt brengen, verhandelen of gebruiken. De verordening is gericht op het verduurzamen van de volledige verpakkingsketen: van het ontwerp en de productie tot het gebruik, hergebruik en de uiteindelijke recycling van verpakkingen. Hoewel de PPWR op 11 februari 2025 in werking is getreden, worden de eerste concrete verplichtingen vanaf 12 augustus 2026 van toepassing.
De PPWR geldt in de gehele Europese Unie en heeft daarmee ook directe gevolgen voor Belgische ondernemingen. Een belangrijk uitgangspunt is harmonisatie: dezelfde regels moeten in de verschillende lidstaten gelden, waardoor het grensoverschrijdend aanbieden van verpakkingen en verpakte producten eenvoudiger moet worden. Tegelijkertijd wordt van ondernemingen verwacht dat zij hun verpakkingen kritisch beoordelen op onder meer duurzaamheid, herbruikbaarheid en recycleerbaarheid. De verordening moet bijdragen aan de overgang naar een circulaire economie en aan de Europese klimaatneutraliteitsdoelstellingen tegen 2050.
Voor ondernemingen betekent de PPWR vooral dat bestaande verantwoordelijkheden worden uitgebreid. Zo introduceert de verordening een nieuwe indeling van verpakkingen en wordt niet langer uitsluitend aangesloten bij de traditionele begrippen primaire, secundaire en tertiaire verpakking. Daarnaast moeten fabrikanten per verpakking kunnen aantonen dat aan de toepasselijke Europese eisen is voldaan en wordt een conformiteitsverklaring voorgeschreven.
Ook de inhoudelijke duurzaamheidseisen worden aangescherpt. De recycleerbaarheid van verpakkingen wordt vanaf 2030 onder meer beoordeeld aan de hand van vastgestelde criteria en prestatieklassen. Vanaf 2035 zal bovendien moeten worden aangetoond dat verpakkingen daadwerkelijk op voldoende schaal kunnen worden gerecycleerd. Voor bepaalde kunststofverpakkingen gaan minimumpercentages gelden voor het gebruik van gerecycleerd materiaal afkomstig uit consumentenafval. Voor specifieke categorieën verpakkingen kunnen daarnaast eisen inzake herbruikbaarheid gelden. Ook worden uniforme symbolen voor het sorteren en weggooien van verpakkingen onderdeel van het nieuwe Europese kader.
Een andere belangrijke wijziging betreft de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. De verplichting om verpakkingen te registreren en hierover aangifte te doen, kan afhankelijk van de wijze waarop een product wordt geproduceerd, geïmporteerd of verhandeld bij verschillende marktdeelnemers komen te liggen. Daarmee is het voor ondernemingen van belang om vooraf vast te stellen welke rol zij binnen de keten vervullen en welke verplichtingen daaruit voortvloeien. De registratie- en rapporteringsverplichtingen binnen de systemen van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid worden verder uitgebouwd en geharmoniseerd.
Tot en met 2029 worden aanvullende uitvoerings- en gedelegeerde handelingen verwacht waarin verschillende technische en juridische vereisten nader worden ingevuld. Ondernemingen zullen hun compliancebeleid daarom niet alleen moeten aanpassen aan de regels die vanaf 12 augustus 2026 gelden, maar ook rekening moeten houden met verdere ontwikkelingen.
De PPWR is daarmee meer dan een nieuwe verpakkingsregelgeving. Zij verplicht ondernemingen om opnieuw naar hun volledige verpakkingsketen te kijken en verantwoordelijkheden, productontwerp, administratie en rapportage daarop af te stemmen. Tijdige voorbereiding is daarom essentieel. Wie pas bij de inwerkingtreding van een nieuwe verplichting in actie komt, loopt het risico dat processen, contracten en verpakkingsontwerpen niet tijdig aan de Europese eisen voldoen.
BRON: Verordening (EU) 2025/40 van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 2024 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval, tot wijziging van Verordening (EU) 2019/1020 en Richtlijn (EU) 2019/904, en tot intrekking van Richtlijn 94/62/EG