Aansprakelijkheid van de arts bij mislukte esthetische ingrepen

Meer en meer mensen kiezen ervoor een bezoek te brengen aan de plastisch chirurg/esthetisch geneesheer voor allerlei zaken: van vollere lippen, het wegwerken van rimpels tot een neuscorrectie of een volledige facelift.

Het komt wel eens voor dat een dergelijke ingreep mislukt. Dit brengt het nodige leed, verdriet en schaamte met zich mee.

De vraag stelt zich of de arts die de ingreep uitvoerde, hiervoor aansprakelijk is.

Het antwoord hangt af van het feit of er op de arts een inspanningsverbintenis dan wel een resultaatsverbintenis rustte bij het uitvoeren van de ingreep.

Een resultaatsverbintenis houdt in dat de schuldenaar (in dit geval de arts) zich ertoe verbindt een welbepaald resultaat te bereiken. Men kan de schuldenaar steeds aansprakelijk stellen wanneer het resultaat niet wordt bereikt, ongeacht of de schuldenaar een fout heeft gemaakt of niet. Het enige wat dient aangetoond te worden is dat het afgesproken resultaat er niet is.

Een inspanningsverbintenis (ook wel middelenverbintenis genoemd) daarentegen betekent dat de schuldenaar zich ertoe verbindt om de nodige inspanningen te leveren om een welbepaald resultaat te bereiken, doch zonder garantie op het uiteindelijk resultaat. Om de schuldenaar aansprakelijk te kunnen stellen in dit geval, moet de schuldeiser (hier de patiënt) aantonen dat de arts niet heeft gehandeld als een normaal zorgvuldig arts in dezelfde omstandigheden geplaatst. De bewijslast is aldus veel zwaarder in dit geval.

De wet bepaalt niet wanneer men te maken heeft met een inspannings- dan wel resultaatsverbintenis. Het is aan de rechter om hierover in elk concreet geval te oordelen.

Algemeen is de regel dat hoe onzekerder het nagestreefde doel, hoe groter de kans dat het een inspanningsverbintenis betreft.

In de rechtspraak en rechtsleer wordt meestal geoordeeld dat er op de arts slechts een inspanningsverbintenis rust. De arts verbindt er zich toe alle middelen aan te wenden die de huidige medische wetenschap ter beschikking stelt om een welbepaald resultaat na te streven, het resultaat zelf is volgens de heersende rechtspraak echter niet gewaarborgd. Complicaties zijn in de geneeskunde immers steeds mogelijk.

Doch, op deze regel bestaan uiteraard uitzonderingen.

Indien er uitdrukkelijk in de overeenkomst tussen esthetisch geneesheer en patiënt een welbepaald resultaat werd gegarandeerd, dan rust er op de arts wel degelijk een resultaatsverbintenis.

Het Hof van Cassatie oordeelde in haar arrest van 15 januari 2010 bijvoorbeeld dat de geneesheer een resultaatsverbintenis aangaat “als zij is afgeleid uit de impliciete wil van de partijen en erop wijst dat die geneesheer voordat hij die ingreep verrichte, had toegegeven dat hijzelf nog geen enkele mislukking had meegemaakt”.

Bron:

    • Arrest Hof van Cassatie d.d. 15.01.2010 (09.0138.F)